Home > પ્રકીર્ણ, રમેશ શાહ, Received Email > એક હજાર અંકોની અટારીએ આવી પુગેલા ‘કુમાર’નાંપાયામાં ડોકિયું-રમેશ બાપાલાલ શાહ

એક હજાર અંકોની અટારીએ આવી પુગેલા ‘કુમાર’નાંપાયામાં ડોકિયું-રમેશ બાપાલાલ શાહ


આઝાદી તો આપણને ૧૯૪૭માં મળીપરંતુ એ પહેલાં વર્ષોના વર્ષો આપણી પ્રજા કેવું અને કેટલું ઝઝૂમી એ આજની પેઢી કલ્પના કરી શકશે નહીં.
જેની જાણ ન હોય તેનું મૂલ્ય પણ શી રીતે આંકી શકાય ? એવર્ષોમાં સમગ્ર દેશ મહાત્મા ગાંધીની રાહબરી હેઠળ હતો. આ સૌભાગ્ય હતું. ઐક્યથી કામથાય, સંપથી કામ થાય એ
ગાંધી–અસર હમણાં આપણને અણ્ણા હજારેએ બતાવી.

૧૯૨૪માં ‘કુમાર’ માસિક કોઈ અજબપ્રેરક બળથી શરૂ થયું. ગુજરાતના કલાગુરુ રવિશંકર રાવળ કુમારના પ્રણેતા હતા,સર્વસ્વ હતા. ૧૦૦માં અંકમાં કેળવણીકાર ગિજુભાઈએ લખ્યું છે તેવા ‘કલ્પક’ આ કલાગુરુ હતા. લખે છે –‘‘દુનિયાને જેણે સુખી અને જીવવાજેવી બનાવી છે તેઓ તો કલ્પક હતા. તેઓ આદર્શજીવી–તરંગી–ખ્યાલી હતા.’’ વળી આ કલાગુરુનું પત્રકારત્વ દેશદાઝથી રંગાયેલું હતું એ તો અજોડ ઘટના કહેવાય. એ વર્ષોમાં ‘કુમાર’નાંઅંકો વાચકોને સ્વરાજ્ય શું કહેવાય તેની શીખ આપતાં રહ્યા. જુઓ આ પંક્તિઓ –––

હે પારકો ભૂમિ ચાંપે હો દીકરા ! પારકો ભૂમિ ચાંપે!
હે આવડો શાને કાંપે હો દીકરા !આવડો શાને કાંપે ! 

હે આવાં શા જીવવાં વ્હાલાં હો દીકરા !  આવાં શા જીવવાં! વ્હાલાં !
હે મેણાંનાં વાગે ભાલાં હો દીકરા! મેણાંનાં વાગે ભાલાં ! 

રે ન્હોય આ સુખનાં ટાણાં હોદીકરા ! ન્હોય આ સુખનાં ટાણાં !
કે પાક્યા શું કુખે પાણાં હોદીકરા ! પાક્યા શું કુખે પાણાં !

(‘કુમાર’ અંક ૭૭ – ૧૯૩૦)

‘જુવાનને હાક પાડવામાં જુવાન નામનું અપમાન છે; કોઈ જુવાન આજે ઘરખૂણે બેઠો હોય જ નહિ’

––એ લેલિનના અમર વચનો સાચાં પાડો.

(‘કુમાર’અંક ૭૮ – ૧૯૩૦)

વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ વિષે ‘કુમાર’ લખે છે––

કોણ કહે છે વિઠ્ઠલભાઈ ગયા ?

એ તો અમર થઈને આપણી વચ્ચે રહ્યા.સ્વાતંત્ર્યસંગ્રામનો આ પહેલો બલિ.

‘કુમાર’નાં અંકો વાંચીને તેસમયના આપણા વડિલો આ વાતાવરણથી કેવા રંગાયા હશે ! તે અંકોના કેટલાક પાનાંની ઝલકમેળવીએ. (પહેલાં જ અંકથી
વાચકોને રાષ્ટ્રપ્રેમથી રંગવા માટે શૌર્યગીતો, લેખો, ચિત્રો પારાવાર મૂકાયા છે.)

    

 

— ramesh shah  (10 Sept 1937)

રમેશ શાહ : ૭૦૩, નૂતન નિવાસ; ભટાર માર્ગ – સુરત

મોબાઇલ
નંબર : 09427152203

Blog – કુમાર-કોશ
<rameshbshah.wordpress.com>

કુમાર–કોશના ખાસ અંકો જોવા–વાંચવા–કૉપી કરવા માટે

Face Book —– shahrameshb@gmail.com

મારું ચિંતનઃ-

૧૯૨૪ થી શરું થયેલું અને ૧૦૦૦ અંકની દડમજ્લ પુરા કરાતા “કુમાર” હજી “કુમાર” જ રાખતી મારી માતૃભાષા ગુજરાતીનું જોમ ચિરંતન છે. શત શત અભિનંદન..

  1. dave rajendra
    April 16, 2011 at 3:58 am

    aabhar..Let us start again like first edition..

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: