સ્પૃહા ભાર છે,તે ઉતારો- હળવાશ છે-આચાર્ય પ્રદ્યુમ્નવિજય સુરિ

મનને કોઈ પણ,ચાહે લોખંડના,ચાંદીના કે સોનાના પિંજરે પૂરનાર સ્પૃહા છે. પછી તે સત્ વિષયક હોય કે અસત્ વિષયક.સ્પૃહા કરી કે પુણ્ય ઓછું પડ્યું. તે મેળવવા આંબવા પનો ટૂંકો પડ્યો. મનની વિચિત્ર ખાસિયત છેઃ જે ન મળે તેને જ મેળવવા મથ્યું રહે. તે નિષ્ફળતાના કારણરૂપ પુણ્યની ખામી જુએ તો જ પુણ્ય-સંપત્તિ વધારવા તરફ તે વિચારે. પણ…વો દિન કબ? તે તો તેને હાંસલ કરવા જ લાગ્યો રહે.
તો, એવી સ્પૃહાનો ભાર લઈને જીવવાને બદલે હળવું જીવન જીવવા માટે કવિ ઉમાશંકરનું એક સૂત્ર ગાંઠે બાંધવા જેવું છેઃ

‘જે જે થતો પ્રાપ્ત ઉપાધિ યોગ,
બની રહો તે જ સમાધિ યોગ.’

 

સહજતાથી જીવવું – સારા સંકેતો મળે તો તે તરફ જીવન વાળવું. પ્રત્યેક સંકેતમાં ઇશ્વરની લિપિ જોવી. તેને ઉકેલવાની કોશિશ કરવી. આપણું જીવનકાર્ય શું હોય તેની આપણને ખબર ન હોય તેમ બને પરંતુ ‘એને’ ખબર છે. તે જે રીતે જીવન દોરે તેની વચ્ચે દખલગીરી ન કરીએ અને ‘તેના’ દોરવાયા દોરવાઈએ. તેના ઈશારાને સમજવા ભરપૂર મહેનત કરીએ. એ સમજાય તો તે તરફ વળીએ. કાંઈક નક્કર મેળવ્યાનો અહેસાસ સાથે જિંદગીની ચોપડીના બીજા પૂંઠાને પણ બંધ કરીએ. કો’ક તેને માથે મૂકશે એ શ્રદ્ધા રાખવી ગમે છે એ માટે.

મનને સમજાવવું પડે છે કે સ્પૃહા ન રાખો. પુણ્ય પ્રમાણે સામેથી જ આવશે. જાણો છો? એના ઉપર આપણું નામ કોતરાયું છે! બીજું કોઈ એની માલિકી નહીં કરે. મળશે, આપણને જ મળશે. –પણ તેના સમયે અને આપણા કિસ્મત પ્રમાણે.
ભરોસો રાખજો અને તૈયાર રહેજો.

 Pathashala  ank-no69_-_pdf

માં -E mail courtsey- Mike Vora

 

જ્યારે નાનો હતો ત્યારે માં ની પથારી ભીની કરતો હતો

હવે મોટો થયો તો માંની આંખો ભીની કરું છું.

માં પહેલાં જ્યારે આંસુ આવતાં હતા… ત્યારે તું યાદ આવતી હતી,

આજે તુ યાદ આવે છે, તો આંખોમાં આંસુ છલકાય છે.

જે દીકરાઓના જન્મ પ્રસંગે માતા-પિતા એ ખુશી થી મીઠાઇ વહેંચેલી

એજ દીકરા જુવાન થઇ ને આજે માતા-પિતા ની વહેંચણી કરે …

દીકરી ઘરે થી વિદાય થાય અને હવે દીકરો મોં ફેરવે..

માતા-પિતા ની કરૂણ આંખોમાં વિખરાયેલા સપનાં ની માળા તૂટે

ચાર વર્ષનો તારો લાડલો રાખે તારા પ્રેમની આશા

સાઠ વરસ નાં તારા માતા-પિતા કેમ ન રાખે પ્રેમ ની તૃષા ?

જે મુન્ના ને માતા-પિતા બોલતાં શિખવાડે …

એજ મુન્નો મોટો થઇ માતા-પિતાને ચૂપ કરાવે.

પત્ની પસંદગી ની મળી શકે છે.. માં પુણ્ય થી જ મળે છે

પસંદગી થી મળનારી માટે, પુણ્ય ની મળનારી ને ના ઠુકરાવતો …..

પોતાના પાંચ દીકરા જેને નહી લાગ્યા ભારી …

એજ માતા દીકરાઓની પાંચ થાળીઓ માં કેમ પોતાને માટે શોધે દાણા.

માતા-પિતાની આંખો માં આવેલાં આંસુ સાક્ષી છે, એક દિવસ તારે પણ આ બધું સહેવાનું છે.

ઘરની દેવી ને છોડી, મુરખ પથ્થર પર ચુંદડી ઓઢાડવા શાને જવું છે.

જીવનની સંધ્યા માં તૂ આજ એની સાથે રહી લે

જવા નીકળેલી છાંય ની તૂ આજે આશિષ લઇ લે

એના અંધકારભર્યા રાહ માં સૂરજ થઇ ને રોશની કર

ચાર દિવસ વધુ જીવવાની ઇચ્છા એનામાં નિર્માણ કર…

તે માતાનું દૂધ પીધું છે…. એની ફરજ અદા કર …. એનું કરજ અદા કર….

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-28-રાજ અને હીના પારેખ

શબ્દસ્પર્ધાની આજની પૂર્વ તૈયારીમાં મને મારા ભાણિયા રાજ કે. પારેખ એ મદદ કરી છે. રાજ વડોદરામાં અંબે વિદ્યાલયમાં અભ્યાસ કરે છે. તેણે આ વર્ષે ધોરણ-૧૦ની પરીક્ષા આપી છે. રાજને વાંચવાનો ઘણો શોખ છે. તેને શબ્દપ્રયોગ કરવાની ઘણી મજા આવી.

ક્રમ	શબ્દ	અર્થ	શબ્દપ્રયોગ
1	ઢ	અક્ષરશૂન્ય; અભણ.	આ કુટુંબના બધા ઢ છે.
2	ઢંક	કાગડો.	આ ઢંક રોજ અહીં જ બેસે છે.
3	ઢંકાયેલું	બંધ કરેલું; ઢાંકેલું; આચ્છાદિત.	સવાર થઈ ગઈ છતાં ઘરનું બારણું ઢંકાયેલુ હતું.
4	ઢંકી	ખાંડણિયો.	ઢંકીમાં મસાલા વાટવામાં આવે છે.
5	ઢંગધડો	વ્યવસ્થા; રીતભાત.	રમેશનું ઘર ઢંગધડા વગરનું હતું.
6	ઢંડોરચી	ઢંઢેરો પીટનાર માણસ.	આજકાલ ઢંડોરચી જોવા મળતા નથી.
7	ઢંડેલ	ઢંડેલ	ઢંડેલનું ઢાંકણ હંમેશા ઢાંકીને રાખવું જોઈએ.
8	ઢઊ	મોટો કદાવર માણસ.	પેલો માણસ ઢઊ દેખાય છે.
9	ઢકળાવું	દુઃખ પામવું; મૂંઝાવું.	મનમાં ને મનમાં ઢકળાવું ન જોઈએ.
10	ઢકેલચંદ	બેદરકારીથી કામ કરનાર માણસ.	અહીં ઢકેલચંદનું કોઈ કામ નથી.
11	ઢકેલવું	ધક્કો મારવો; હડસેલવું.	વૃદ્ધને ઢકેલવું ન જોઈએ.
12	ઢકોસલાં	આભાસ; માયા; મિથ્થા જાળ.	આ જગત ઢકોસલાં સમાન છે.
13	ઢક્કા	આફત; વિપત્તિ.	આ ઢક્કાનો કોઈ તો ઉપાય હશે ને.
14	ઢક્કાઢોલપ્રિયા	અન્નપૂર્ણા દેવી.	ઢક્કાઢોલપ્રિયાનું સ્મરણ કરીને જ જમવું.
15	ઢક્કાવાદચલજ્જલા	ગંગા નદી.	ઢક્કાવાદચલજ્જલામાં સ્નાન કરવાથી પાપ ધોવાઈ જાય છે.
16	ઢગ	ગંજ; ઢગલો; અમુક વસ્તુઓનો મોટો એકત્ર જથ્થો.	હમણાં ને હમણાં આ કચરાનો ઢગ સાફ કર.
17	ઢગલાબાજી	પત્તાંની એક જાતની રમત.	ચાલ આપણે ઢગલાબાજી રમીએ.
18	ઢગલાબંઘ	ઘણું; પુષ્કળ; જથ્થાબંઘ; ટોળેટોળાં	આ ખાણમાંથી ઢગલાબંધ સોનું મળતું હતું.
19	ઢગું	મૂર્ખ; કમઅક્કલ; નાદાન	ઢગુંની વાતનો કોઈ દિવસ વિશ્વાસ ન કરવો.
20	ઢગો	બળદ; બેલ	આ ઢગો વૃદ્ધ થઈ ગયો છે.
21	ઢચકઢચક	પાણી પીતાં થતો અવાજ.	એટલી તરસ લાગી હતી કે આખું ગ્લાસ ઢચકઢચક પી ગયો.
22	ઢચકાળ	આનંદી; મોજીલું.	એનો સ્વભાવ એકદમ ઢચકાળ છે.
23	ઢચકાવવું	પી જવું.	હજી કેટલું દૂધ ઢચકાવશો?
24	ઢચર	આડંબર; ખોટો ડોળ.	હવે તેનો ઢચર બધા જાણી ચૂક્યા છે.
25	ઢચરી	ડોસી; ઘરડી; સ્ત્રી.	આ ઢચરી બહુ કચકચ કરે છે.
26	ઢચરો	ઘરડો કે જીર્ણ થઈ ગયેલો માણસ	ઉધરસના કારણે ઢચરાને આખી રાત ઉંઘ ન આવી.
27	ઢચુપચુ	આનાકાની; હા ના કરવી તે.	જવું કે ન જવું તે અંગે હજુ તેનું મન ઢચુપચુ હતું.
28	ઢચ્ચી	યુક્તિ; છેતરપિંડી.	તારી એક પણ ઢચ્ચી ચાલશે નહીં.
29	ઢટ	જાડું કે મજબૂત કપડું.	આશ્રમમાં તેને ઢટમાંથી બનાવેલા વસ્ત્રો પહેરવા આપતા.
30	ઢટ્ટી	લંગોટી; કોપીન.	પહેલાના જમાનામાં સાધુઓ ઢટ્ટી પહેરીને વનમાં તપ કરતાં.
31	ઢડવા	એક પક્ષી; એક જાતની મેના.	અહીંના જંગલમાં ઢડવાની વસ્તી જોવા મળે છે.
32	ઢડ્ઢો	પતંગ અથવા કનક્વામાંનો કન્ની બાંઘવામાં આવે છે	મકરસંક્રાંતિના આગલા દિવસે જ પતંગને ઢડ્ડો બાંધીને તૈયાર રાખવા.
33	ઢઢડાટ	અભિલાષ; અભરખો.	દીકરાને પરણાવવાનો એને બહુ ઢઢડાટ હતો.
34	ઢઢણવું	જોશથી બધું એકસાથે હાલી ઊઠવું	ધરતી ઢઢણી ઉઠી ત્યારે ખબર પડી કે આ તો ધરતીકંપ છે.
35	ઢઢળતું	કબજામાં ન રહેતું; પોતાની સત્તામાં કે અંકુશમાં ન રેહનારૂં; દાબમાં નહિ એવું	કંઈ પણ ઢઢળતું હોય તો તે તેને પસંદ નહોતું.
36	ઢઢળવું	શરીર ક્ષીણ થઈ જવું; શરીર નબળું થઈ જવું	ઉંમર થાય એટલે શરીર ઢઢળવું થઈ જ જાય.
37	ઢઢું	દૂબળું ને નાનું ઘોડું.	કેદારનાથ ચઢવું હોય તો ઢઢું ન ચાલે.
38	ઢણકવું	આમતેમ નકામા કે ખાલી ફર્યા કરવું; રઝળવું	નોકરી વગર રાજુ આખો દિવસ ઢણક્યા કરતો.
39	ઢણકો	સૂક્ષ્મ ઊંઘ; ઊંઘનું ઝોકું.	બપોરે જમ્યા બાદ એક ઢણકો આવી જ જાય.
40	ઢણઢણ	નોબતનો અવાજ.	નોબતખાનામાં રોજ સાંજે ઢણઢણ થતું.
41	ઢણઢણાવવું	જોરમાં હલાવવું	કંભકર્ણને જગાડવા બધાએ એને ઢણઢણાવવાનું શરૂ કર્યું.
42	ઢપકો	સાહીનો ડબકો.	ઈન્ડીપેનથી લખો અને કાગળ પર ઢપકો ના પડે એવું તો બને જ નહીં.
43	ઢપાલયા	ડફ વગાડનાર ગવૈયો.	હવે ઢપાલયા મળવા મુશ્કેલ છે.
44	ઢપ્લા	તંબૂરો.	મીરાંબાઈ ઢપ્લા લઈને ભજન ગાતાં.
45	ઢફડું	જાડું.	આટલું ઢફડું કાપડ ઉનાળામાં ના પહેરાય.
46	ઢફલી	ધૂળની ઢગલી.	બાળકોને ઢફલીમાં રમવાનું ખૂબ ગમે છે.
47	ઢબ	કળા. ગુણ; સ્વભાવ	એની કામ કરવાની ઢબ ઓફિસમાં સૌને પસંદ હતી.
48	ઢબછબ	કાર્ય કરવાની છટા.	વહુની ઢબછબ જોઈને સાસુજી એના વખાણ કરતાં થાકતા ન્હોતા.
49	ઢબઢબકલ્યા	સ્વાદ વગરનું ખાણું.	લોજમાં ઢબઢબકલ્યા ખાવાનું ખાઈને એ કંટાળી ચૂક્યો હતો.
50	ઢબઢબાવવું	ખખડાવવું; કમાડ ખખડાવવું.	આટલું ઢબઢબાવ્યું તો પણ ધરમશાળાનો દરવાજો ન ખૂલ્યો.
51	ઢબલી	નાની ટેકરી.	એના ઘરની પછીતે ઢબલી હતી.

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-27- આશ્લેષ અને હીના પારેખ

શબ્દસ્પર્ધાની  પૂર્વ તૈયારી અંગે શ્રી કાંતિભાઈ કરશાળા સાથે વાતચીત કરતાં તેમણે મને સ્કુલ-કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને પણ આમાં સામેલ કરવા જણાવ્યું. બીજા વિદ્યાર્થીઓને શોધવાનું તો શક્ય બન્યું નહીં. પણ રજાઓમાં મારી ઘરે આવેલા મારી બેનના દીકરાઓને આ કામમાં સામેલ કરવાનું શક્ય બન્યું. શબ્દસ્પર્ધાની આજની પૂર્વ તૈયારીમાં મારા ભાણિયા આશ્લેષ કે. પારેખે પણ મદદ કરી છે. આશ્લેષ વડોદરામાં અંબે વિદ્યાલયમાં અભ્યાસ કરે છે. અને તેણે ધોરણ-૬ની પરીક્ષા આપી છે. એની શાળામાં ગુજરાતી વ્યાકરણનો અલગ વિષય શીખવવામાં આવે છે તેથી એને વાક્ય બનાવવામાં ઘણી મજા પડી.  હીના પારેખ

ક્રમ	શબ્દ	અર્થ	શબ્દપ્રયોગ
1	એંકાર	અહંકાર; ગર્વ; અભિમાન.	આપણે જીવનમાં એંકાર રાખવો જોઈએ નહીં.
2	એંખલાસ	અતિશય મેળાપ; પરમ મિત્રતા.	અમારા શહેરમાં હિન્દુ-મુસલમાન એંખલાસથી રહે છે.
3	એંચ	અછત; ખામી.	ભવિષ્યમાં પાણીની એંચ પડશે જ.
4	એંચંએંચા	ખેંચાખેંચી	નેતાઓ ખુરશી માટે એંચંએંચા કરે છે.
5	એંચણો	હરણ.	એંચણોને પકડવા રામ વનમાં ગયા.
6	એંટદાર	એંટવાળું.	એના એંટદાર સ્વભાવને કારણે એને કોઈ સાથે બનતું ન્હોતું.
7	એબ	ખોડ; ખામી.	દરેક માણસ પોતાની એબ ખૂલ્લી ન પડી જાય તે બાબતે સાવધાન રહે છે.
8	એંઠવાડ	એઠ; ખાવાપીવાથી થતો ગંદવાડ.	લગ્નપ્રસંગે વધેલો એંઠવાડ ગમે ત્યાં ફેંકવો જોઈએ નહીં.
9	એંડીગેંડી	વડોદરા તરફ રમાતી એ નામની એક રમત	વડોદરાના બાળકોને એંડીગેંડી ની રમત ખૂબ ગમે છે.
10	એંડુ	કળશ.	પૂજા સામગ્રીમાં એંડુ ની જરૂર પડ છે.
11	એંઢોણી	ઇંઢોણી; હીંઢોણી.	એંઢોણી પર બેડું મૂકીને પનિહારી કૂવે પાણી ભરવા જાય છે.
12	એંધણાં	બળતણ.	ગામડાની સ્ત્રીઓ સાંજે એંધણાં વીણવા જાય છે.
13	એંધાણી	નિશાની; ચિહ્ન.	વરસાદની એંધાણી થતાં જ સજીવસૃષ્ટિ આનંદિત થઈ જાય છે.
14	એંનમેંન	સરખેસરખું; મળતું આવતું.	બધું એંનમેંન હોય ત્યાં દીકરીને દેવાય.
15	એઆનત	મદદ; સહાય.	કોઈની એઆનત લેવા કરતાં ભૂખથી મરી જવું એણે પસંદ કર્યું.
16	એઈડિયું	એરંડિયું; દિવેલ.	માથામાં એઈડિયું લગાવવાથી ઠંડક થાય છે.
17	એકંતરા	એકાંતરિયો ઉપવાસ.	જૈન લોકો પર્યુષણમાં એકંતરા ઉપવાસ કરે છે.
18	એકંદરે	બધું મળીને થયેલું; કુલ.	એકંદરે આ વર્ષે શિયાળુ પાક સારો થયો.
19	એકક	અસહાય; મદદ વગરનું.	પતિના મૃત્યુ પછી રમા એકદમ એકક થઈ ગઈ.
20	એકકપાલી	એક માથાવાળું.	રાવણ એકકપાલી નહોતો પણ દશકપાલી હતો.
21	એકકોષી	એક કોષવાળાં પ્રાણી	અમીબા, યીસ્ટ અને પેરામિશિયમ એકકોષી સજીવ છે.
22	એકગમ્ય	પરમાત્મા; એક સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરવા જેવા પ્રભુ.	મીરા દ્વારિકામાં એકગમ્યમાં સમાઈ ગઈ.
23	એકચક્રી	ચક્રવર્તી.	લંકામાં રાવણનું એકચક્રી શાસન હતું.
24	એકટાણું	એક વખત જમવાપણું.	શ્રાવણમાસમાં ઘણાં લોકો એકટાણું કરે છે.
25	એકઠું	એકત્ર કરેલું; ભેગું	કીડી કણકણ કરીને અનાજ એકઠું કરે છે.
26	એકડ	જમીનનું એક માપ	એની પાસે હજારો એકડ જમીન હતી તો પણ એ સુખી ન્હોતો.
27	એકડબેકડ	છૂટક છૂટક.	ઘરનો સામાન એકડબેકડ ન લાવતા સાથે જ લાવવો સારો.
28	એકડેએક	એકથી સો લગી બોલવા લખવાનો એક આંક	શિક્ષકે બધા બાળકોને એકડેએક લખવા કહ્યું.
29	એકઢાળિયું	એક જ બાજુ ઢળતા છાપરાવાળું મકાન કે ઓસરી.	જ્યાં વરસાદ વધુ પડતો હોય ત્યાં એકઢાળિયાં ઘરો જોવા મળે છે.
30	એકતંતુ	એક તારવાળું.	એકતંતુ વાદ્ય વગાડીને એણે બધાનું મનોરંજન કર્યું.
31	એકતંતે	લાગુ રહીને; ખંત અને આગ્રહથી.	વિદ્યાર્થીઓએ એકતંતે અભ્યાસ કરવો જોઈએ.
32	એકતંત્રશાસન	એકહથ્થુ સત્તાવાળી રાજ્યપદ્ધતિ.	ચંદ્રગુપ્તએ પોતાના રાજ્યમાં એકતંત્રશાસન સ્થાપ્યું હતું.
33	એકતત્ત્વવાદ	અદ્વૈતવાદ	પંડિતો એકતત્ત્વાદની ચર્ચા કલાકો સુધી કર્યા કરતાં.
34	એકતરફ	એક બાજુએ; એક પક્ષે	છેવટે બધા લોકો એકતરફ થઈ ગયા.
35	એકતરા	એકાંતરિયો તાવ.	મેલેરિયાનો એકતરા તાવ આવે છે.
36	એકતર્ફા	એકપાક્ષિક; એક બાજુનું.	એકતર્ફા નિર્ણયો હંમેશા ખોટા હોય છે.
37	એકતા	અભેદ; સમાનતા	ભારતની એકતા અને અખંડિતતા જાળવવા જાન આપવો પડે તો પણ તે માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ.
38	એકતાન	એક જ વસ્તુ ઉપર ધ્યાન ચોંટેલું હોય એવું; એકાગ્રચિત્ત	પંડિત ઓમકારનાથને સાંભળીને એ સંગીતમાં એકતાન થઈ ગયો.
39	એકતીર્થી	ગુરુભાઈ; સાથે ભણનાર	આશ્રમમાં કૃષ્ણની સાથે સુદામા  એકતીર્થી હતા.
40	એકત્રિત	સંગ્રહેલું; એકઠું કરેલું.	મુશ્કેલી આવે ત્યારે એકત્રિત કરેલું ધન કામ આવે છે.
41	એકત્વભાવના	એકપણાનો ભાવ; સંપની લાગણી.	ઘરમાં એકત્વભાવનાથી સૌ રહે તો બહારની કોઈ વ્યક્તિ કંઈ બગાડી શકતી નથી.
42	એકદંડિયો	એક થાંભલા ઉપર ચણેલી મેડી.	એના એકદંડિયા મહેલમાં કોઈ પ્રવેશી શકતું નહીં
43	એકદંત	ગણપતિ; ગણેશ	કોઈ પણ શુભ કાર્યની શરૂઆતમાં એકદંતની પૂજા કરવામાં આવે છે.
44	એકદમ	આ જ વખતે; આ પળે.	એકદમ સમયસર ટ્રેન ઉપડી ગઈ.
45	એકધારું	એક જ દિશામાં જતું.	નદીનું પાણી એકધારું વહ્યા કરે છે.
46	એકનિશ્ચય	બદલાય નહિ તેવો ઠરાવ; દૃઢ નિશ્ચય.	એ એક વાર એકનિશ્ચય કરી લે પછી તેને કોઈ બદલી નહીં શકે.
47	એકપત્નીવ્રત	એક જ પત્ની કરવાનું વ્રત	રામ એકપત્નીવ્રત ધરવતા હતા.
48	એહતિયાત	ચેતવણી; સાવધાની.	સૂરતમાં પૂર આવવાની એહતિયાત આપવામાં આવી હતી.
49	એષણા	ઇચ્છા	પ્રથમ નંબર લાવવાની એષણા સૌએ રાખવી જોઈએ.
50	એશઆરામ	મોજમજા અને નિરાંતનું સુખ; આરામ.	ખેડૂતો અનાજ તૈયાર થઈ જતાં એશાઆરામ કરે છે.
51	એચારી	ગોર. ધર્મગુરુ	પ્રમુખસ્વામી મહારાજ સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના એચારી છે.

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-26- નીલા કડકીઆ

‘ઝ’

ક્રમ્	શબ્દ	અર્થ	શબ્દ પ્રયોગ
૧	ઝ	ધ્વનિ	સિતારનો ઝ સુમધુર હોય છે.
૨	ઝંકા	નાની સ્ત્રી	દરેક સ્ત્રી કંઈ ઝંકા નથી હોતી.
૩	ઝંકાટ	ગુંજારવ	કમળ ભાગ્યશાળી છે જેને ભમરાના ઝંકાટનો આનંદ મળે છે.
૪	ઝંકાડ	પાંદડા વગરનું ઝાડ	પાનખર ઋતુના ઝંકાડ પણ સુંદર લાગે છે.
૫	ઝંકૃત	ઝંકાર  પામેલું	ઝંકૃત ઝાંઝારના ઝણકારથી ઝણઝણાટી ઝબૂકે છે.
૬	ઝંગા	ડગલો	આજકાલ જૂના ઝંગાની જગ્યા જોધપુરી ઝંગાએ લીધી છે.
૭	ઝંગાઝોરી	કજિયો, તકરાર	નાના બાળકોની ઝંગાઝોરીમાં મોટાઓએ પડવું ન જોઈએ
૮	ઝંગાલી	લીલું	ઝંગાલી ઘાસ પર ચાલવાથી આંખોને ફાયદો થાય છે.
૯	ઝંઝરી	લોઢાનો સળિયો	સડેલા ઝંઝરીને બદલી કાઢવો યોગ્ય છે.
૧૦	ઝંઝ	ભેદ	બાળકો વચ્ચે ઝંઝ રાખવો યોગ્ય નથી.
૧૧	ઝંઝન	પાણી પડવાનો શબ્દ	ઝરણાનો ઝંઝન કર્ણપ્રિય હોય છે.
૧૨	ઝંઝરીદાર	જાળીવાળું	ઘરનો ઝંઝરીદાર દરવાજો રક્ષણ આપે છે.
૧૩	ઝંઢા	બાળમોવાળા ઉતારવાની ક્રિયા	ઝંઢા નાથદ્વારા કે ગોકુળમાં પણ થાય છે.
૧૪	ઝંપા	ઝપતાલ [શાસ્ત્રીય સંગીતમા  આવતો તાલ]	હવેલીઓ કે મંદિરમાં ઝંપા પર કીર્તનો ગવાય છે.
૧૫	ઝંબ	ધૂમકેતુ	આકાશગંગામાં ઝંબ જોવાનો લ્હાવો અનેરો હોય છે.
૧૬	ઝઈડવું	નાનું કાંટાળું ડાખળું	જંગલમાં વિખરાયેલા ઝઈડવાથી બચીને ચાલવું.
૧૭	ઝકરી	દોહવાની તાંબડી	ગાયને દોહતી વખતે ઝકરી ચોખ્ખી રાખવી જોઈએ.
૧૮	ઝકાળો	ધોધ	નાયગરા દુનિયાનો સૌથી મોટો ઝકાળો ગણાય છે.
૧૯	ઝકામી	એક જાતનો છોડ	પહોળા રસ્તામાં વાડ તરીકે ઝકામીનો ઉપયોગ થાય છે
૨૦	ઝકડી	દૂધ દોહવાની ક્રિયા, દોહવું	ગામની ગોવાલણને ઝકડી કરતી જોવાની મઝા કાંઈ ઑર છે.
૨૧	ઝકીલ	દુરાગ્રહી	સત્ય પર ઝકીલું રહેવું યોગ્ય છે.
૨૨	ઝખામ	શરદી	આજકાલનું હવામાન એવું છે કે ઝખામથી બચવું મુશ્કેલ બન્યું છે.
૨૩	ઝખેર	બહુ	હવે ઝખેર થયું, બંધ કરો ઝગડવું.
૨૪	ઝખ	ગૂમડું	ડાયાબિટીસના દર્દીનું ઝખ જોખમી છે.
૨૫	ઝગરો	ઝગડો, કજિયો, લડાઈ	અમે નાના હતા ત્યારે  એમ બોલતા ’ ’ઝગરા ઝગરી મત કરો, ગાંધીજીકો યાદ કરો!
૨૬	ઝઝલા	એક જાતની મિઠાઈ	મને તો ખબર નથી કે ઝઝલા ક્યાંની મિઠાઈ છે ?
૨૭	ઝઘન	કૂદકો	ખાઈ જોઈને ઝઘન મારજો.
૨૮	ઝચા	સુવાવડી સ્ત્રી	પહેલાના જમાનામાં ઝચાને આભડછેટનું ખૂબ ધ્યાન આપવું પડતું હતું.
૨૯	ઝઘાર	ઝગમઘાટ	સાત્વિક માનવના મુખ પર હંમેશા ઝઘાર મારતો હોય છે.
૩૦	ઝઝરી	બારી	કલાત્મક ઝઝરીને ઝરુખો પણ કહી શકાય.
૩૧	ઝગતિ	ઝટ, તરત	ઝગતિ કરો નહીં તો બસ ઉપડી જશે.
૩૨	ઝબૂકો	ઝબકારો	તારામંડળના ઝબૂકા માનસરોવરને કિનારેથી જોવાનો લ્હાવો અનેરો છે.
૩૩	ઝટન	મંડપ બનાવવો	લગ્નના દિવસો ઝટન ઝડપથી બનાવવા પડે છે.
૩૪	ઝડા	તદ્દન, પૂરેપૂરૂં	પ્રભુને ઝડા અર્પિત થઈને પૂજવાથી કોઈપણ વસ્તુ અશક્ય નથી.
૩૫	ઝણીં	રખે	ઝણીં જતા રહેતા મારે તમારું કામ છે.
૩૬	ઝપાસિયા	કપટી	આજકાલ ઝપાસિયાને ઓળખવા મુશ્કેલ છે.
૩૭	ઝઝટિ	ઝડપ	ઝઝટિ કરો
૩૮	ઝનવાં	એક જાતનું ધાન્ય	ઝનવાં ઉત્તર પ્રદેશનું ધાન્ય છે.
૩૯	ઝમરખ	કાચના ઝુંમર	રાજમહેલના ઝમરખ જોવાલાયક હોય છે.
૪૦	ઝમર	સામુદાયિક આત્મહત્યા	જૂના જમાનામાં લડાઈ વખતે રાજપૂતાણીઓ ઝમર કરતી હતી.
૪૧	ઝઝ	લાંબી દાઢી	સાંટા ક્લોઝ તેની સફેદ ઝઝથી ઓળખાય છે.
૪૨	ઝનખ	હડપચીનો ખાડો	ઝનખવાળી વ્યક્તિ ખૂબ દેખાવડી હોય છે.
૪૩	ઝનખદાં	હડપચી	ઝનખદાં ઊંચી રાખી જુઓ તો !
૪૪	ઝદા	દુઃખી	ઝદા થવાની જરૂરત નથી સહુ સારાવાના થઈ જશે.
૪૫	ઝદ	નુકશાન	મંદીનાં જમાનામાં પૂરા દેશને ઝદ પહોંચશે.
૪૬	ઝલ્લોલ	રેંટિયો	આજકાલ ઝલ્લોલ તો એક શમણું બની ગયું છે.
૪૭	ઝાટિકા	ઝાડની ઘટા	વડની ઝાટિકા આરામદાયક હોય છે.
૪૮	ઝાટી	જૂઈની વેલ	ઝાટીની મહેક મનને આનંદી બનાવે છે.
૪૯	ઝીંઝવો	એક જાતનું ઘાસ	ઝીંઝવો ક્યાં ઊગે છે?
૫૦	ઝંજીરો	પૈડાંવાળી નાની તોપ	આજકાલ ઝંજીરા શોભામાં મૂકવામાં આવે છે.

 

                                      

 

 

“Having with me…” E mail Courtesy Hiten Bhatt

 

 The business executive was deep in debt and could see no way out.

 

 Creditors were closing in on him. Suppliers were demanding payment. He sat on the park bench, head in hands, wondering if anything could save his company from bankruptcy.

 

 Suddenly an old man appeared before him.

 

 “I can see that something is troubling you,” he said.

 

 After listening to the executive’s woes, the old man said, “I believe I can help you.”

 

 He asked the man his name, wrote out a check, and pushed it into his hand saying, “Take this money. Meet me here exactly one year from today, and you can pay me back at that time.”

એક હજાર લખોટીઓ -E. mail courtesy Dr. M J Kapadia

એક દિવસ વહેલી સવારે એક બિઝનેસમૅને પોતાનો રેડિયો ઑન કર્યો. આમ તો દરરોજ એ એટલો બધો બિઝી (વ્યસ્ત) રહેતો કે રેડિયો, ટી.વી. કે એવા અન્ય કોઈ મનોરંજનના સાધનોને એના જીવનમાં સ્થાન જ નહોતું. રાતદિવસ એ પોતાના ધંધાના વિચારોમાં જ ખોવાયેલો રહેતો. એના બાળકો તેમ જ પત્ની એ પણ ભૂલી ગયા હતા કે છેલ્લે એ લોકોએ જોડે ભોજન ક્યારે લીધું હતું ? પછી ફરવા જવાનો કે પિકનિકનો તો સવાલ જ ક્યાંથી આવે ? એ શનિવારે એણે આમ જ રેડિયો શરૂ કર્યો હતો. ઘરના બાકીના સભ્યો હજુ સૂતા હતા. જો કે રેડિયો સાવ અમસ્તો તો નહોતો જ શરૂ કર્યો ! હકીકતમાં એ વખતે એણે બહારગામના કોઈ બિઝનેસમૅન જોડે મિટિંગ રાખેલી. કોઈ કારણોસર પેલાની ફ્લાઈટ કેન્સલ થઈ. એટલે હવે સવારના એ એક કલાકમાં શું કરવું એવી અવઢવમાં જ એણે રેડિયો ઑન કરેલો.
 
એણે રેડિયો ઑન કર્યો ત્યારે એના પર કોઈ વૃદ્ધ માણસ એક હજાર લખોટીઓની વાત કરી રહ્યો હતો. એ માણસના અવાજમાં અને એની વાતમાં એવું કંઈક હતું કે બિઝનેસમૅનને ધ્યાનથી સાંભળવાની ઈચ્છા થઈ આવી. એ વૃદ્ધ માણસ રેડિયો પરથી ટોમ નામના પોતાના કોઈ મિત્રને સંબોધીને કહી રહ્યો હતો કે, ‘ટૉમ ! તું જ્યાં હો ત્યાંથી આ ક્ષણે જો મારી વાત સાંભળી રહ્યો હોય તો હવે પછી હું જે કંઈ કહું છું એના પર બરાબર ધ્યાન આપજે. હું જાણું છું કે તું ખૂબ જ બિઝી (વ્યસ્ત) રહે છે અને અઢળક પૈસા કમાઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેં એ ક્યારેય વિચાર્યું છે કે એના કારણે તારે તારા ઘર અને કુટુંબથી કેટલો બધો વખત દૂર રહેવું પડે છે ?

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-24-કાંતિભાઈ કરસાળા

“લ”

ક્રમ	શબ્દ	અર્થ	શબ્દપ્રયોગ
1	લંગરખાનું	ગરીબોને ખાવાનું આપવાનું સ્થળ; ધર્મશાળા; સદાવ્રતખાનું; દાનગૃહ; નિરાશ્રિતગૃહ.	દાતાઓના દાનથી કેટલાંયે લંગરખાનાનો નિભાવ થાય છે.
2	લંબુષા	સાત સેરનો હાર.	મનુભાઈએ પત્ની માટે લંબુષા ઘડાવ્યો.
3	લંઠ	મૂર્ખ.	અડવાને જે શિખામણ મળે એ શિખામણ અયોગ્ય જગ્યાએ લાગુ પાડે પરિણામે દરેક જગ્યાએ એ લંઠ ઠરે.
4	લંબિત	માંસ.	લંબિત તથા મદિરાથી દૂર રહો.
5	લખણી	દાન કે બક્ષિશની યાદી	નગર શેઠે બાહ્મણો માટે શી શી વસ્તુ આપવી તેની લખણી તૈયાર કરી.
6	લટ્ટુ	એકદમ અધીન કે વશ; આશક; આફરીન; મોહિત; મોહ પામેલું.ભમરડો.; પરાધીન; પરવશ.	આજના યુવાનો યુવતીઓ પાછળ લટ્ટુ થઈ જાત જાતના નખરાં કરે છે.
7	લઠ્ઠપઠ્ઠ	મજબૂત; સશક્ત; હૃષ્ટપુષ્ટ	કસરત, યોગ કરીને શરીરને લઠ્ઠપઠ્ઠ બનાવો.
8	લપતૂડિયું	પાતળું થઈ ગયેલું; દૂબળું.	માંદગીને લીધે તેનું શરીર લપતૂડિયું થઈ ગયું.
9	લબડબેતરું	જૂઠી વાત કરનાર	લબડબેતરાનો ક્યારેય વિશ્વાસ કરો નહી.
10	લરકૈયા	પુત્ર.	લરકૈયાના લક્ષણ પારણામાંથી.
11	લરજવું	કંપવું; ધ્રૂજવું. બીવું; ડરવું.	જંગલમાં સિંહની ત્રાડથી સર્વે પ્રાણીઓ લરજવા લાગે છે.
12	લાક્ષા	ગુલાબ.; જેમાંથી લાખ બને છે તે જીવડું.	દુર્યોધને પાંડવોને લાક્ષા ગૃહમાં પુરી સળગાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.
13	લાક્ષારસ	થૂંક.	જ્યાં ત્યાં લાક્ષારસથી ગંદકી ફેલાવશો નહીં.
14	લાખણસાઈ	ચણાનો લોટ, ઘી અને ખાંડના લાડુ; બુંદીના લાડુ.	જમણવાર પ્રસંગે તેમજ તહેવારોમાં લાખણસાઈ બનાવવામાં આવે છે.
15	લાખણશી	ખરી ખોટી વાતોના ગપાટા મારનાર.	લખુભાઈનો લાખણશી થઈ ગામમાં નવરાધૂપ થઈને ફરે છે.
16	લાગત	મહેનતાણું;	મહેનત પ્રમાણે દરેકને લાગત ચૂકવો.
17	લાધવું	લાગવું; ઉત્પન્ન થવું; નીપજવું; થવું.	જોતાં જોતાં અમને કેડી રે લાધી વંકાતી જાય આધી આધી.
18	લાસાની	( હિંદી ) અદ્વિતીય; અનુપમ; અજોડ; બેનમૂન; ઉત્તમ.	તાજ મહાલ કલાકૃતિનો લાસાની નમૂનો છે.
19	લાહ	આભા; કાંતિ; ચમક; દીપ્તિ	દિવ્ય આત્માની લાહ કંઈ ઓર હોય છે.
20	લાસોરી	ચૂંદડી.	હું ને લાસોરી ઓઢુંને ઊડી ઊડી જાય.
21	લિકર	અર્ક; આસવ; દારૂ; મદિરા; મદ્ય; શરાબ.
22	લુટિયા	ત્રાંબા પિત્તળની નાની લોટી.	લુટિયામાં અમે જમનાજળ ભર્યાં.
23	લુત્થ	લોથ; શબ.	આતંકવાદીઓ કેટલાયે નિર્દોષ લોકોને લુત્થ ઢાળી દીધી.
24	લેહેચી	લેંચી; પાતળી અને સુંવાળી બે પડવાળી રોટલી.	ગોળ અને ઘી ભરેલી લેહેચી ખાવામાં અનેરો આનંદ આવે છે.
25	લેહેલૂંબ	લગની.	મીરાને શ્રીકૃષ્ણની લેહેલૂંબ લાગી.
26	લૈંગિક	આકૃતિઓ કે મૂર્તિ બનાવનાર શિલ્પી.	ડભોઈનો હીરાધર મહલ લૈંગિક હતો.
27	લેષ્ટુ	માટીનું ઢેફું	ખેતરમાં પડેલાં લેષ્ટુને ભાંગવા હળ ચલાવાય છે.
28	લોંઠકાઈ	શક્તિ	તેની લોંઠકાઈ હાથીના બળ જેટલી છે.
29	લોકરવ	અફવા.	લોકરવ સાંભળો નહિં, ફેલાવો નહિં.
30	લોકાધિપત્ય	પ્રજાસત્તાક રાજ્ય; લોકસત્તાત્મક રાજ્ય; પ્રજાતંત્ર રાજ્ય.	ભારતએ લોકાધિપત્ય દેશ છે.
31	લોકાયતિક	નાસ્તિક.	જેને માણસમાં શ્રદ્ધા નથી તે લોકાયતિક છે.
32	લોકામોદ	સાર્વજનિક ઉજાણી; જાહેર આનંદોત્સવ.	જન્માષ્ટમીના દિને લોકામોદ ઉજવાય છે.
33	લોગની	પત્ની.	સોનિયા ગાંધી સ્વ. રાજીવ ગાંધીના લોગની છે.
34	લોટકો	માટીનો કળશિયો; ઠીકરાનું નાનું વાસણ; નાનો ઘાડવો; ઢોચકું; ચડવો	હવે ઘર વપરાશમાં લોટકાના સ્થાને વિવિધ ધાતુના, પ્લાસ્ટિકના વાસણો વપરાય છે.
35	લોહર	ગામડિયો.	ભગવતસિંહ બાપુના ગોંડલ રાજ્યના ગામડાઓમાં કોઈ પણ લોહર અભણ ન હતો.
36	લોહવર	સોનું.	લોહવર જોઈ મુનિઓ ચળે.
37	લૌકી	કોળું; પતકાળું.	નવરાત્રી બાદના યજ્ઞમાં લૌકી વધારાય છે.
38	લૌલ્ય	લાલચ; લોભ; તૃષ્ણા; લોભવૃત્તિ; લોલુપતા	લૌલ્યને ક્યારેય મર્યાદા હોતી નથી.
39	લવંગિયું	ઝટ ઉશ્કેરાઈ જાય તેવું; ચીડિયું.	કાનજીભાઈનો સ્વભાવ લવંગિયા જેવો છે.
40	લાડકવાયું	વહાલું; લાડીલું; પ્રેમીલું; સ્નેહભીનું; પ્રિય; વહાલું ને લડાવેલું.	એ પથ્થર પર લખશો નહિં, કોઈ કવિતા લાંબી, લખજો ખાક પડી અહિંયા કોઈના લાડકવાયાની .
41	લિચ્છુ	લાભ મેળવવા ઇચ્છનાર; લાલચુ.	આજે સમાજમાં લિચ્છુઓની કમી નથી.
42	લિથોગ્રાફી	શિલાછાપની વિદ્યા; શિલાલેખન કળા.	પ્રાચીન લિથોગ્રાફી અદ્દભૂત હતી.
43	લુગાઈ	પત્ની; બૈરી; વહુ; સ્ત્રી; ઓરત.	લુગાઈની હઠ આગળ ભલભલાં લાચાર બની જાય છે.
44	લુઆબ	થૂંક; ચીકણો પદાર્થ.	અહિંયા લુઆબ કરવાની મનાઈ છે.
45
46	લુગા	એક જાતનું પક્ષી; બાજ.	લુગા એ શિકારી પક્ષી છે.
47	લોહશંકુ	લોઢાનો ખીલો	લોહશંકુ ફોડીને ગાયને ખીલે બાંધી.
48	લંકિત	વળાંકવાળું	રસ્તો ભારે લંકિત છે. સાવચેતીથી વાહન ચલાવો.
49	લંગીસ	પતંગના દિવસોમાં રમતું લંગર	મકરસંક્રાતિના પર્વને દિવસે લંગીસ નાખી બાળકો પતંગ લુંટવાનો આનંદ માણે છે.

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-18-કાંતિભાઈ કરસાળા

 

“ય”

ક્રમ	શબ્દ	અર્થ	શબ્દપ્રયોગ
1	યંતા	સારથિ; રથ હાંકનાર માણસ	કુરુક્ષેત્રના મેદાનમાં શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનના રથના યંતા હતા.
2	યંત્રણા	વેદના;	ડૉકટરે ઉપચારની સાથે સહાનુભૂતિના શબ્દોથી દરદીને યંત્રણા શાંત કરી.
3	યક્ષાધિપતિ	યક્ષોનો સ્વામી; કુબેર.	દેવોના ધનભંડારનો યક્ષાધિપતિ સ્વામી છે.
4	યક્ષોડુંબરક	પીપળાનું ઝાડ.	હિંદુ સંસ્કૃતિમાં પિતૃમાસમાં યક્ષોડુંબરક ને પાણી પાવામાં આવે છે.
5	યત્નત:	યત્નથી; ઉદ્યોગ વડે; મહેનત વડે.	ધન, વિદ્યા, યત્નત: મેળવો.
6	યથાર્થી	ન્યાયી માણસ.	યથાર્થી વિવેકબુદ્ધિથી સારા-નરસાનો ભેદ પારખે છે.
7	યમદ્રુમ	ખીજડાનું ઝાડ.	હોમ- હવનમાં યમદ્રુમના કાષ્ટનો પણ ઉપયોગ થાય છે.
8	યમન	યમદેવ.	પુરાણોના મત મુજબ યમનનું વાહન પાડો છે.
9	યશોદ	યશ દેનાર; આબરૂ દેનાર.	જીવનમાં બીજાને માટે પણ યશોદ બની રહો.
10	યાથાતથ્ય	સત્ય;	જીવનમાં વિકટ સંજોગો આવે તો પણ યાથાતથ્યને છોડશો નહીં.
11	યૌવનકંટક	મોં ઉપરનું ખીલ	યૌવનકંટક એ ફુટતી યુવાનીની નિશાની છે, એમ કહેવાય છે.
12	યંત્રરંડિકા	બાજીગરની પેટી. તેના વડે તે અનેક પ્રકારના ખેલ કરે છે.	બાજીગરની બાજી તેની યંત્રરંડિકામાં જ રહેલી છે.
13	યંત્રિત	તાળું મારેલું; તાળું મારીને બંધ કરેલું.	બહાર જાવ ત્યારે ઘરને બરોબર યંત્રિત કરીને જ જાવ.
14	યકીનવાસિક	અંધશ્રદ્ધા.	ભૂત, પ્રેત, મૃતાત્મા વગેરેની માન્યતા યકીનવાસિકની નિશાની છે.
15	યક્ષ્મઘ્ની	દ્રાક્ષ; અંગૂર.	લગ્ન પ્રસંગે મીઠાઈમાં યક્ષ્મધ્ની રબડી સ્થાન પામે છે.
16	યખ	ટાઢોડું.	માવઠાને લીધે સર્વત્ર યખ થઈ ગયું છે.
17	યતિની	સાધ્વી; સંન્યાસિની.	યતિનીનો આદર સત્કાર કરો.
18	યતીમ	માબાપ વિનાનું બાળક.	યતીમખાનામાં યતીમનું સારી રીતે જતન કરવામાં આવે છે.
19	યંત્રઘર	વીજળીની શક્તિ એકઠી કરવાનું મકાન; `પાવર હાઉસ`.	યંત્રઘર દ્વારા શહેરો તથા ગામડાંઓને વીજળી પૂરી પાડવામાં આવે છે.
20	યકદિલી	સંપ.	જયાં યકદિલી ત્યાં જંપ.
21	યજ્ઞચક્ર	રેંટિયો.	મહાત્મા ગાંધીને યજ્ઞચક્ર પ્રિય હતો.
22	યજ્ઞાંતકર્મ	સ્વસ્તિવાચન. તે યજ્ઞને અંતે કરાય છે	ઓમ દ્યો શાંતિ…….સામા શાંતિ રેધિ’ આ યજ્ઞાંતકર્મ છે.
23	યશનામી	જશવાળું; જેને યશ મળતો હોય એવું.	પરોપકારી બનો તો યશનામી થશે.
24	યશસ્વી	પ્રખ્યાત;	મહાત્મા ગાંધીનું નામ આજે પણ વિશ્વમાં યશસ્વી છે.
25	યાચિત	કરગરેલું ; કાલાવાલા કરેલું; પ્રાર્થના કરેલું	યાચિતની યાચના જાણો, સમજો અને પૂરી કરો.
26	યાત્રાનુમતિ	પરદેશમાં જવા માટેનો પરવાનો; `પાસપોર્ટ`	વિપુલે ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે યાતાનુમતિ મેળવી.
27	યાવજ્જીવન કારાવાસ	જન્મકેદ; જન્મટીપ.	ખૂન કેસમાં ન્યાયધીશે તેને યાવજ્જીવન કારાવાસની સજા ફટકારી.
28	યુગપુરુષ	યુગને દોરનાર પુરુષ.	પ્રત્યેક યુગમાં કોઈને કોઈ યુગ પુરુષ જન્મે છે.
29	યૂથચારિતા	સગાં, સોબતીઓ તથા જનતા તરફનો પ્રેમ	સંકટ સમયમાં જ યૂથચારિતાની કસોટી થાય છે.
30	યામેય	ભાણેજ.	દુર્યોધન મામા શકુનિનો યામેય હતો.
31	યાતાયાત	આવવા જવાનો વ્યવહાર;	અતિવૃષ્ટિ, ભયાનક વાવાઝોડાથી યાતાયાત બંધ થઈ ગયો.
32	યાતુવિદ્યા	જાદુ.	યાતુવિદ્યાથી જાદુગર અવનવાં ખેલ બતાવે છે.
33	યાતનાલય	નરક.	ઘરમાં અશાંતિ, કંકાસ હોય તે ખરેખર યાતનાલય છે.
34	યાંચા	અરજ	કુપુત્રો પાસેથી ખાધા ખોરાકી મેળવવા તરછોડાયેલા માતા પિતાએ જજ સમક્ષ યાંચા કરી.

ગુજરાતી શબ્દ સ્પર્ધાની પૂર્વ તૈયારી-23-કાંતિભાઈ કરસાળા

“ગ” 

1	ગંગાજાત	ભીષ્મ પિતામહ	ગંગાજાત દ્રૌપદીના અપમાનને આભ ફાટ્યા જેવડો મોટો અપરાધ ગણાવે છે.
2	ગંગાદ્વાર	હરદ્રાર	ગંગાદ્વારમાં શાંતિકુંજ આશ્રમ આવેલ છે.
3	ગંગાટવું	ગભરાવું, ડરવું	ભૂતપ્રેતની વાતોથી બાળકો ગંગાટતા હોય છે.
4	ગંગડી	કાશ્મીરમાં ગળે લટકાવવાની નાની સગડી,	ઠંડીથી રક્ષણ મેળવવા ગંગડી બાંધે છે.
5	ગંગણાટ	ગણગણાટ	ચોમાસાની ઋતુમાં મચ્છરો રાત્રીના ગંગણાટ કરતા હોય છે.
6	ગંજબરેડો	ઉકેલ	ભવાન ભગત પાસે કોઈપણ પ્રશ્નનો ગંજબરેડો હોય છે.
7	ગંજબરોડો	વિશેષ સમાચાર	ટી.વી. ચેનલો બ્રેક ન્યૂઝમાં ગંજબરોડો ચમકાવે છે.
8	ગંજવર	ખજાનચી, ભંડારી,	સહકારી સંસ્થાઓમાં ગંજવરની એક હોદો  હોય છે.
9	ગંજવું	જુલમ કરવો, છેતરવું	લુખ્ખાઓના ગંજવાથી તેણે ગામ છોડી દેવું પડયું.
10	ગંજા	ઝૂંપડી	શબરી જંગલમાં ગંજા બનાવીને રહેતી હતી.
11	ગંજાકિની	ભાંગ	શિવરાત્રીમાં શિવ મંદિરમા ગંજાકિની  પ્રસાદરૂપે આપવામાં આવે છે.
12	ગંજાર	વિશાળ	નરેન્દ્ર મોદીની સભાનું ગંજાર મેદાનમાં આયોજન કરવામાં આવ્યું.
13	ગંધન	હિંસા, સૂચન, દર્શન	જીવ ગંધન એ પાપ છે.
14	ગંધમાલ્યા	સુંગધી ફુલની માળા	પાર્વતીજીએ મહાદેવને ગંધમાલ્યા પહેરાવી.
15	ગંધમૂષિકા	છછુંદર	ઘરમાં ગંધમૂષિકાનો પ્રવેશ શુભ ગણાય છે.
16	ગંધરાજા	ચંદન	ગંધરાજાની સુંગધ ચારેબાજુ પ્રસરે છે.
17	ગચાકા	ભરપુર, ગીચોગીચ	પ્રેક્ષકોની સિનેમાહોલ ગચાકા ભરાય ગયો.
18	ગચ્ચ	સજ્જડ	હડતાલને લીધે ગામ ગચ્ચ બંધ રહ્યું.
19	ગચ્ચી	અગાસી, ધાબું	ઉતરાયણમાં બાળકો ગચ્ચી પર પતંગ ઉડાડે છે.
20	ગચ્ચો	ખાડો	ચોમાસામાં ભારે વરસાદને લીધે ઠેરઠેર મોટાં ગચ્ચા પડી જાય છે.
21	ગચ્છ	સાધુઓનો મઠ	પત્નિના મૃત્યુ બાદ ભવાન ભગત ગચ્છમાં જઈ સાધુઓની સેવા કરવા માંડ્યાં.
22	ગચ્છતી	નાસી જવાપણું, આઘાપાછા થઈ જવું	પોલીસે ભીડને વિખેરવા અશ્રુવાયુ છોડતાં ટોળું ગચ્છતિ ફરિ વળ્યું.
23	ગજની	ધૂળ , માટી,	માથે ગજની ધરું વસુંધરાની
24	ગજમુખ	ગણેશ	ભાદરવા સુદ 4 ના દિવસે ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્રમાં ભારે ધૂમધામ થી ગજમુખ ચતુર્થી ઊજવાય છે.
25	ગજર	ચોઘડિયાં	દિવસ રાતના 16 ગજર હોય છે. પ્રત્યેક ગજર 1.30 કલાકનું હોય છે.
26	ગઢવી	ચારણ, બારોટ	ગઢવીની વાણીમાં મા સરસ્વતીનો વાસ હોય છે.
27	ગઢવું	કલ્પના કરવી, મારવું, પીટવું	બાળકને સમજાવવું ગઢવું નહિ.
28	ગઢાર	ગુફા	જૂનાગઢની ખાપરા-કોડીયાની ગઢાર પ્રખ્યાત છે.
29	ગઢાણ	પડતર જમીન	ગઢાણમાં વૃક્ષો વાવી પર્યાવરણનું જતન કરો.
30	ગણદ્વવ્ય	જાહેર મિલ્કત	ગણદ્રવ્યોને નુકશાન કરવું કાનૂની ગૂનો છે.
31	ગણીમત	સૌભાગ્ય	તમે મારે આંગણે પધાર્યા તે મારું અહો ગણીમત.
32	ગતાક્ષ	આંખ વગરના, અંધ,	ગતાક્ષના જીવનમાં સ્પર્શેન્દ્રિય આંખનું કામ કરે છે.
33	ગતાગત	જન્મમરણ	ગતાગતની નોંધણી કરાવવી જરૂરી છે.
34	ગતાગમ	સમજ, જ્ઞાન,	ક્યાં, ક્યારે શું બોલવું તેની અડવાને ગતાગમ નથી.
35	ગતાધિ	સુખી	દુ:ખીના દુ:ખની વાત જો ગતાધિ સમજી શકે તો દુ:ખ હોય જગતમાં.
36	ગદા	ભિક્ષુક, ભીખારી	લૂલો, લંગડો, અંધ એવા ગદાનો સમુદાય મોટો છે.
37	ગદાગ્રણી	ક્ષય રોગ	એક જમાનામાં ગદાગ્રણી રાજરોગ કહેવાતો.
38	ગદિલા	કાદવ	કોડીને ધોવાનો સાર માત્ર ગદિલા છે.
39	ગદ્રી	કીટું	ઘી બનાવ્યા પછી જે ઘન પદાર્થ મળે છે તેને કીટું કહે છે.
40	ગનપત	ગરજ, જરૂરિયાત	ગનપત હોય ત્યારે ગધેડાને પણ બાપ બનાવવો પડે.
41	ગનસને	કાનોકાન	ગનસને સાંભળેલી વાતને પણ વિવેકને ત્રાજવે તોળવી.
42	ગરૂરી	અભિમાની	સત્તા,સંપત્તિ,જુવાની માણસને ગરૂરી બનાવે છે.
43	ગિંડુરી	ઈંઢોણી	સોના ગિંડુરી અને રૂપા બેલડું સહિયર મોરી અમે ચાલ્યાં પાણી ભરવાં.
44	ગિગલાવું	ગભરાવવું	નાના બાળકોને ક્યારેય ગિગલાવવા નહિ.
45	ગિઝરી	સંચાલક	આ સંસ્થાના ગિઝરી કુશળ વહિવટ કર્તા છે.
46	ગિરિસાર	લોઢું	ચકમક ગિરિસાર ઘસતાં ઘસતાં ખર્ચી જિંદગી સારી.
47	ગિરિહ	વહેમ	કેટલાક માણસો હું કંઈક છું એવા ગિરિહમાં રચતાં હોય છે.
48	ગિલેહિમત	સીમેન્ટ	ચણતરકામમાં ગિલેહિમતના ઉપયોગથી મજબૂતી વધે છે.
49	ગિલૌરી	બીડી	ગિલૌરી, સીગારેટનું વ્યસન નુકસાનકારક છે.
50	ગિસ્ત	ફોગટ, નકામું, નિષ્ફળ	મોંઘામૂલું માનવજીવન ગિસ્તમાં વેડફશો નહિં.
51	ગીગલું	અણસમજું	તમે મને શું સાવ ગીગલો સમજો છો?
52	ગીલગીચ	પંચાત, ખટપટ	ગીલગીચથી હંમેશા દૂર રહો.